Beschrijving
De theologie van Augustinus : Dogmahistorische studies van Dr. A.D.R. Polman
(Deel 1) Het woord Gods bij Augustinus (S. Aurelius Augustinus 354-430)
(Niet deel 2 = De Leer van God bij Augustinus)
Augustinusis voor de meesten een naam, voor anderen een regel (onrustig is ons hart in ons, totdat het rust inGod) en voor weinigen de theoloog uit de eerste eeuwen. Dit verwonderde niemand. WieAugustinuswil leren verstaan moet niet alleen zijn geschriften, maar ook zijn tijd kennen. En die tijd was een warreling van allerlei filosofische èn staatkundige èn dogmatische problemen. Op de dogma-vorming van de kerk aller eeuwen heeftAugustinuszijn stempel gezet. Prof. Bavinck noemtAugustinusterecht „Doctor Universalis”. De Katholiciteit der Kerk wordt in hem als ‘t ware belichaamd.
Ik acht het daarom van zo grote betekenis, dat wij nu eens een werk krijgen, waarin op deze grote onder de groten het volle licht zal vallen. Ongetwijfeld is er in de loop der eeuwen heel veel overAugustinusgeschreven. Het waren met name de Roomse theologen, die zich veel moeite hebben gegeven om deze theoloog in het middelpunt van hun denken en van hun kerkleer te plaatsen. Kerk en sacrament staan dan in het middelpunt. De Gereformeerden beroepen zich gaarne opAugustinus, wanneer zij de leer der praedestinatie willen funderen, en tegenover alle Pelagiaanse dwalingen de leer der vrije genade willen hoog houden.
Maar ieder gevoelt, dat zijn grepen hier en daar uit de leer der Waarheid, die niet geven een totale kijk op het constructief gelovig denken van deze kerkvader.
Daarom heeftDr.Polmanhet grootse plan opgezet om deze reus in het dogmatisch denken eens van alle kanten voor het voetlicht te dragen. De schrijver is begonnen in dit thans verschenen deel om te handelen over „ hetWoordGodsbijAugustinus“.
Beter opzet konDr,Polmanaan zijn voornemen niet geven.
Gaat de strijd der eeuwen niet om hetWoordGodstot op de dag van heden en zou er ooit wel van Barthianisme en midden-orthodoxie zijn gesproken, alsAugustinus‘ leer omtrent de Heilige Schrift het cement van Christus’ Kerk ware geweest?
Augustinusis gegroeid tot één van de grootste theologen, omdat hij als een kindeke naar de Heilige Schrift wilde luisteren. Hij is ten volle de weerspiegeling van Paulus’woord: als ik zwak ben, dan ben ik machtig.
In een zevental hoofdstukken wordt doorDr.Polmande functie van hetWoordGods, zoalsAugustinusdie liet in- en doorwerken, besproken. Allereerst wordt onderscheiden tussen Christus als hetWoorden de Schrift als het geschrevenWoordvanGod. Het volle licht valt hierbij op de leer der inspiratie, waarna een schoon gedeelte volgt over hetWoordGods, zoals dit functioneert in de prediking bijAugustinus, Hier komt de Roomsetheologieer al heel slecht af. Immers hier kan Rome metAugustinusniet op weg gaan, omdat bij Rome niet de prediking, niet hetWoord, maar het sacrament in het middelpunt staat.
De bladzijden van 125—178 zijn inderdaad van rijke zin als de Woordbediening aan de orde komt. Altijd laatAugustinusgevoelen, dat in de prediking de presentie vanGodzelf de waarde en de diepte aan de preek geeft. Een appèl op de gemeente kan alleen geschieden, wanneer het waarlijk is een bediening desWoords.Augustinuswordt niet moede om dit telkens en telkens weer te herhalen, opdat alle subjectivisme worde uitgebannen, en niet hetwoordvan de dienaar, noch ook de dienaar van hetWoord, maar hetWoord, en hetWoordalleen de majesteitelijke scepter zal blijven zwaaien.
Een overzichtelijk zaakregister besluit het geheel van dit inhoudrijk werk.
We hopen zeer, dat hetDr.Polmangegeven zij, zijn schoon plan tot uitvoering te brengen en dat hij onsAugustinusin een omlijsting zal laten zien, zoals wij tot heden deze kerkvader nog niet hebben aanschouwd. Thans hebben we hier de leer der Heilige Schrift.
Ongetwijfeld zal nog aan de orde komen de leer vanGod, waarbij die der praedestinate en der Drieëenheid een diepere bespreking zal verlangen. Dan hebben wij nog de leer der zonde, die bijAugustinuszulk een ingrijpende plaats inneemt, omdat die de leer der verlossing beheerst en zo nauw samenhangt metAugustinus‘ innerlijk leven.
En natuurlijk zalDr.Polmanniet nalaten Kerk en sacrament te belichten, waarbij de controversen met Rome aan de orde zullen moeten komen.
Wij zijn blij, dat thans van positief Reformatorische zijde deze kerkvader in het volle licht treedt.
Niet alleen tegenover Rome, maar ook, ja bovenal, tegenover de al sterker relativerende tijd van thans zal zulk een werk worden gewaardeerd.
Dr.Polmanontvange kracht van omhoog om dit zijn voornemen tot uitvoering te brengen.
Het boek is geschreven in een taal, die elke ontwikkelde leek kan volgen. Niemand hoeft te vrezen, dat alleen theologen hier kunnen genieten. In dit opzicht is het van „vreemde smetten” vrij.
Van Genderen
Bron: De Wekker Publicatiedatum: 05-10-1956 Auteur(s): J. van Genderen
Zie voor verdere TOELICHTING ook de INHOUDSOPGAVE van het boek !
| Auteur: | Dr. A.D.R. Polman |
| ISBNr: | – – geen – – |
