Lage Prijs Liturgie en massamedia – Dr. G.N. Lammens

Beschrijving

Kamper cahiers, 24 gaat over: Liturgie en massamedia

Deze rede hield de auteur bij de aanvaarding van zijn ambt als buitengewoon hoogleraar in Kampen.
Wie het boekje ter hand neemt, op indeling van de stof en de 173 noten let, ontvangt de indruk dat hij een doorwrocht werkstuk onder ogen krijgt. De beide termen uit het thema worden afzonderlijk en in hun onderlinge relatie besproken. Dat geschiedt grondig. Voor wat demassamediabetreft gebruikt de auteur veel literatuur die met name onder theologen niet zoveel bekendheid geniet. Daardoor krijgt men een geweldig stuk informatie. Dat is wel naar de aard van het onderwerp:massamedia. Dankbaar zal de lezer de spreker op deze tocht volgen.
Vanuit deliturgienoch vanuit demassamediazijn er doorslaggevende bezwaren aan te voeren om kerkdiensten (hierliturgiegenoemd) via demassamediate relayeren (uit te zenden).
Deze conclusie doet niet verwachten dat de auteur direct daarop laat volgen, dat de huidige kerkdiensten niet geschikt zijn voor relayering. Hij meent zelfs dat het ongepast is dat een Avondmaalsviering via de T.V. wordt uitgezonden. Het is mij niet duidelijk hoe de auteur deze stelling, die ik van harte onderschrijf, in overeenstemming kan brengen met zijn betoog over het communicabel-zijn van deliturgie.
Zijn kritiek op de huidige kerkdienstuitzendingen is voor een deel gebaseerd op de onzekerheid, die er bestaat over de behoefte van de luisteraar/kijker. Met die behoefte dient rekening gehouden te worden. De luisteraar/kijker is immers medeconstituerend voor de manier waarop het evangelie via demassamediawordt doorgegeven. Tevoren heeft de auteur gesteld dat deze uitzendingen een relatief hoog aantal kijkers/ luisteraars hebben. Vanwaar dan het fundament voor de ontevredenheid of het onbehagen over de huidige kerkdiensten?
We treffen in deze rede eigenlijk twee manieren van benaderen aan: de principiële en de situatieve. Tussen die beide kunnen we de eenheid niet vinden. Daarom heeft het betoog ons toch minder gegeven dan we aanvankelijk verwachtten.
De schrijver stelt, dat niet de geloofsinhoud, maar de liturgievierende gemeente gevisualiseerd wordt in T.V.-uitzendingen. Welnu, welke zin heeft het een liturgievierende gemeente te visualiseren? Naar onze gedachte gaat het bij relayering via demassamediaom het doorgeven van het Woord. Het viel ons op dat de auteur helemaal niet sprak over het centrale plaats van het Woord in deliturgie. Hij maakte wel enkele opmerkingen over de luisteraar/ kijker die mede het thema en de uitwerking van de preek bepaalt. Dit overigens in tegenstelling tot wat hij in 1970 bij de aanvaarding van zijn ambt aan de VU stelde.
Wat doorgegeven moet worden is niet de liturgieviering van de gemeente, maar de boodschap die God aan de gemeente en mogelijk via haar buiten de gemeente wil laten horen. Op dit punt ware een scherper onderscheid gemaakt moeten worden. Dan zou het hele probleem duidelijker gesteld zijn geworden.
Te denken valt ook aan de opmerking dat deliturgiealleen explicatie van het overige kerkelijke omroepwerk kan zijn, als ze haar bijbelse signatuur behoudt. Ook hier rijst een vraag: wat is het overige kerkelijke omroepwerk? Hoe verschilt deliturgiedaarvan en wat is dan het wezenlijke onderscheid tussen beide?
Naar onze gedachte maakt deze rede duidelijk dat een kerkdienst zich niet leent voor uitzending via de T.V. De liturgieviering van de gemeente Is geen kijksamenkomst waar men de camera bij kan halen. Het gaat daarin om de overdracht van het woord. Dat leent zich beter voor de microfoon dan voor de camera.

Digibron: gepubliceerd op:6 december 1974 ;Prof. dr. W.H. Velema

Zie voor verdere TOELICHTING ook de INHOUDSOPGAVE van het boek !