Koop Online Vijfstromenland : Balans der werelddelen (herziene 17e druk 1965) – Dr. P.J. Bouman

Beschrijving

Vijfstromenland : Balans der werelddelen (herziene 17e druk 1965)
Horizontale geschiedenis van de jaren 1900- 1950 zelfstandig vervolg op het beroemde Revolutie der eenzamen

Recensie:
Prof. Dr. P.J. Bouman , de Groninger hoogleraar in de sociologie, heeft een nieuw werk gepubliceerd:
„Vijfstromenland, balans der werelddelen” *). Men kan dit boek zien als een vervolg op zijn bestseller „Revolutie der eenzamen” (spiegel van een halve eeuw wereldgeschiedenis), welk boek in vijf jaar tijds niet minder dan 25 drukken beleefde.
De in de titel van het nieuwe boek genoemde vijf stromen zijn de vijf werelddelen, welke steeds meer moeten samenvloeien tot er uiteindelijk één delta zal ontstaan.
Evenals „Revolutie der eenzamen” is „Vijfstromenland” geschreven in die geheel eigen, boeiende stijl, welke men prof. Bouman moet benijden. Was bet in het vorige boek juist het naast elkaar plaatsen van gebeurtenissen, welke zich op dat moment in heel verschillende delen der wereld afspeelden, het trekken van parallellen, dat de aandacht trok, nu is juist de gelijktijdigheid het gegeven uitgangspunt en kijken wij met de auteur van een bepaald ogenblik uit —• het heden — in de ruimte der wereld met al haar verscheidenheid en toch ook weer gelijkwaardigheid. Maar ook nu weer is de opzet van dit boek, de mise- en scène, we zouden -welhaast willen zeggen: filmisch. En prof. Bouman toont zich opnieuw een bekwaam regisseur, die
steeds door zijn bijzondere „belichting” — dank zij zijn grote bereisdheid en enorme literatuurkennis — verrassende perspectieven opent.
„Vijfstromenland” achten wij zeker nog boeiender en belangrijker dan „Revolutie der eenzamen”. Laatstgenoemd boek immers hield zich bezig met wat reeds historie is, met wat achter ons ligt, zette die bekende feiten en gevolgen in gelid, in een vaak op zichzelf nieuwe en verfrissende samenhang.
In „Vijfstromenland” echter gaat het om het nu, om stromingen, welke nog gaande zijn, om nog onvoltooide ontwikkelingen. In die (r)evoluties zijn wij zélf betrokken en wordt over ónze toekomst beslist.
Dat doet ons met te meer aandacht, lezen, maar is gevaarlijker voor de auteur. Hij kan zich immers dan niet
meer bepalen tot het stellen van diagnoses en prof. Bouman toont zich immer weer een zeer begaafd diagnosticus —, maar moet ook de therapie bepalen, zelfs profetieën doen.
En dan zal niet een ieder hem kunnen volgen, vooral niet, waar hij bijvoorbeeld het „realistisch pacifisme”
verdedigt (blz. 363 e. v.), een idee, dat ook voor 1940 al als „vreedzame volteverdediging” naar voren werd ge
bracht, maar waarvan we aan den lijve hebben moeten ervaren, dat het slechts theoretische waarde heeft.
Niettemin kan men — ook al zal men enkele conclusies verwerpen — „Vijfstromenland” niet anders dan als
een uitermate verhelderend en belangrijk boek kenschetsen, dat de huidige wereldproblemen — prof. Bouman noemt als centrale vraagstukken (blz. 351): sociale ontworteling, rasconflicten, snelle groei wereldbevolking en het dreigend oorlogsgevaar — zeer knap en indringend aan de orde stelt en belicht. Wo.
•) Prof. Dr. P. J. Bouman: Vijfstromenland, balans der werelddelen, uitg. Van Gorcum & Comp. n.v., Assen 1958, 391 blz.

Bron: Nieuwsblad van het Noorden 30-10-1958

Zie voor verdere TOELICHTING ook de ACHTERZIJDE van het boek !