In en om de Nicolaïkerk : bij de opening van de gerestaureerde Nicolaïkerk 16 september 1978 – A. Graafhuis, J.van der Werf Flitsaanbieding

Beschrijving

In en om de Nicolaïkerk

bij de opening van de gerestaureerde Nicolaïkerk 16 september 1978

De Nicolaïkerk is één van de vier historische parochiekerken in Utrecht. De kerk heeft zijn naam te danken aan Sint Nicolaas (beschermheilige van de schippers), door zijn ligging op een knooppunt van waterwegen. Deze kerk was het centrum van een grote parochie, waarbij ook de plaatsen De Bilt en Vechten behoren.

De historie van de kerk gaat terug naar de 12de eeuw, toen een Romaanse driebeukig overwelfde kruisbasiliek werd gebouwd. Van deze kerk is de westbouw nog een overblijfsel. Voor een parochiekerk is een dergelijk westwerk met twee torens ongewoon. Daarom wordt de vraag nog wel eens gesteld of de kerk aanvankelijk met een andere bestemming gebouwd is dan alleen parochiekerk. Beide torens hadden een lage spits. De zuidtoren was de eerste die gewijzigd werd. In 1586 werd de toren in baksteen verhoogd. De grijze strepen zijn erop geschilderd als imitatie tufsteen. In de lantaarn hangt een bijzonder mooi klinkende beiaard, die vervaardigd werd door de gebroeders Hemony uit 1649. De noordtoren verloor zijn spits tijdens de tornado van 1674. De kerk onderging vele veranderingen in zijn lange geschiedenis. Tussen 1444 en 1479 werd de kerk verbouwd tot een Laatgotische hallenkerk, onder leiding van Dombouwmeester Jacob van der Borch. Met deze verbouwing zijn enkele delen van de oude kerk hergebruikt voor de nieuwe kerk, zoals het Romaanse westwerk, de Romaanse pijlers, het Romaanse bandgewelf. In 1529 werd de Nicolaïkerk kloosterkerk; nadat de karmelieten gedwongen waren hun kerk en klooster (respectievelijk de huidige Sint Catharinakathedraal en het Catharijne Convent) af te staan aan de johannieterorde kregen ze de Nicolaïkerk toegewezen. Na de tweede Beeldenstorm in 1579 kwam de kerk in protestantse handen. Deze overgang had grote gevolgen voor de inrichting van de kerk, onder meer het buiten gebruik raken van het koor. In de 20ste eeuw werd de kerk in twee fasen gerestaureerd. De eerste fase vond plaats tussen 1942 en 1953 en betrof de westgevel, en tussen 1970 en 1978 werden ook het schip en het koor gerestaureerd. Onder de toren van de Nicolaïkerk is in 2001 een kleine gedachteniskapel ingericht.

Zie voor verdere TOELICHTING ook de TITELPAGINA van het boek !