Nieuw Verzet en overgave : brieven en aantekeningen uit de gevangenis – Dietrich Bonhoeffer (nieuwe editie 1995)

Beschrijving

Het geestelijk testament van de Duitse predikant Dietrich Bonhoeffer (1905-1945), die gedurende de laatste twee jaar bleef getuigen van zijn levend geloof.

Een indrukwekkend document over de strijd van de mens die weigert zijn situatie te ondergaan als lot, die denkend en analyserend zijn weg zoekt tussen halsstarrig verzet en laffe overgave. Bonhoeffer wint die strijd en bereikt een geestelijke vrijheid die hem in staat stelt te leven voor anderen. Met de ernst en de scherpte van een ter door veroordeelde denkt hij na over de toekomst van de mensen en met name de christenen, over de mondigheid van de mens, over een a-religieus christendom en de plaats van de kerk in de wereld.

BIOGRAFISCHE GEGEVENS
Dietrich Bonhoeffer werd op 4 februari 1906 in Breslau (tegenwoordig Polen) geboren,was een vooraanstaand Duits kerkleider, theoloog, verzetsstrijder tegen het nazisme en schrijver van christelijke boeken.

Op 6 april 1945 stierf Dietrich Bonhoeffer in het concentratiekamp van Flossenbürg. Twee jaar lang zat hij gevangen, de laatste zes maanden in de gevangenis van de Gestapo in Berlijn. De kamparts die de executie meemaakte, zonder te weten wie Bonhoeffer was, schreef tien jaar later: “Op de morgen van de bedoelde dag, ongeveer tussen vijf en zes, werden de gevangenen uit hun cellen gehaald en werd hun het standrechterlijk vonnis voorgelezen. Door de halfopen deur van een kamer in de barakken zag ik, voordat hij zijn gevangeniskleding uittrok, pastoor Bonhoeffer neergeknield in innig gebed met zijn God. De manier van bidden, zo vol overgave en zo zeker van verhoring, van deze buitengewoon sympathieke man heeft me zeer diep aangegrepen. Ook op de terrechtstellingsplaats zelf verrichtte hij nog een kort gebed en beklom toen moedig en kalm de trap naar de galg. De dood volgde na een paar seconden. Ik heb in mijn vijftig jaren als dokter zelden een man zo vol overgave aan God zien sterven.” Er is geen graf van hem bewaard. Alleen hangt op de muur van de kerk van Flossenbürg een gedenkplaat waarop geschreven staat: ‘Dietrich Bonhoeffer, getuige van Jezus Christus’.

Recensie:
In deze uitgave van ‘Verzet en overgave’, waarin de brieven, notities, theologische gedachten en gedichten van Bonhoeffer gebundeld zijn, worden niet alleen de brieven van Bonhoeffer vollediger afgedrukt, maar ook brieven van zijn ouders en vrienden – en met name die van zijn vriend en biograaf Bethge – waardoor men Bonhoeffers brieven beter kan begrijpen. Ook theologisch is dit een vooruitgang. Er bestaat zo minder kans op een verkeerd begrip van de oorspronkelijke theologische wending, die Bonhoeffers theologisch denken tijdens diens gevangenschap heeft ondergaan. Tenslotte is dit boek hierdoor niet alleen een document humain, maar ook een historisch document van die periode van de oorlog in Nazi-Duitsland.
(Biblion recensie, Redactie..)