De val van Assen – Dr.J. Schelhaas Hzn Snelle Levering

Beschrijving

De aanleiding tot het schrijven van , dit boek is de terzijdestelling van de leeruitspraak, in 1926 door de synode van Assen gedaan in de zaak dr. Geelkerken.

De beslissing tot terzijdestelling viel na een meerderheidsvoorstel van een deputaatschap, dat door de synode was benoemd.

Ds. Schelhaas was het met dit meerderheidsvoorstel niet eens en schreef een uitvoerig minderheidsvoorstel, dat als aanhangsel in dit boek is opgenomen (blz. 72 – 92).

In ”dit aanhangsel vindt u een brede argumentatie uit de Schrift, de belijdenis, Calvijn, Kuyper, Bavink en vooral Berkouwer. Het is de ironie of de tragiek van ”de geschiedenis, dat professor Berkouwer, die vroeger in zijn: „Het probleem van de Schriftcritiek” , Assen verdedigde, nu tot de ”deputaten behoorde, die de terzijdestelling van de leeruitspraak van Assen bepleitte.

De eerlijkheid van het opgeven van een vroeger ”ingenomen standpunt dient erkend te worden, al mag de vraag gesteld worden of deze ontwikkeling niet zorgvol te noemen is.

Het is goed dr. Schelhaas op zijn tocht te volgen. Hij gaat achtereenvolgens na wat Assen verdedigde, waarom en hoe Assen werd aangevallen en hoe Assen is gevallen.

Hij besluit met de vraag: Wat volgt uit de val wan Assen? Hij is van de overtuiging, dat het hek van de dam is en de historische critiek in allerlei variaties en ”gradaties haar intocht’ houdt in de Geref. Kerken.

Wat van dit alles te zeggen?

De Geref. Kerken hebben getoond ernst te maken mat de mogelijkheid van het indienen van een bezwaarschrift (gravamen). De synode van Lunteren is één van de weinige voorbeelden in de kerkgeschiedenis, dat een kerk op één van haar uitspraken terugkomt en dat een synode – welke dan ook – niet onfeilbaar wil zijn. Dat wordt in theorie door alle reformatorische kerken erkend, maar in de praktijk zelden of ooit gerealiseerd. Vandaar deze vermelding.

In de tweede plaats leert deze geschiedenis, dat ”de kerk er verstandig aan doet, Wanneer zij zo weinig mogelijk bindende uitspraken doet. Zij moet dit alleen doen als het helemaal niet anders kan (het mes op de keel). In hoeverre die situatie in Assen aanwezig was, is nu moeilijk te beoordelen. Uit mijn jeugd herinner ik mij dat het kerkvolk in diepe beroering was en dat er biddend meegeleefd werd met deze synode.

Of dat nu met de synode , in Lunteren ook zo geweest is? Ik betwijfel dit zeer, al is het oordeel niet aan mij.

Daarom moet in de derde plaats vermeld worden, dat welke vragen er ook over Gen. 3 waren en zijn, de context van de beslissing van IJmteren (1987) veel gevaarlijker is dan die van Assen. Lunteren is niet zozeer een zaak van de gemeenten, als wel van de ”Universiteiten, de wetenschap, de theologen.

Wie de achtergronden van Lunteren peut kan de zorg van dr. Schelhaas delen: waar gaat dit heen? Zeker, dogmatisme enz. is te vrezen. Maar de heerschappij van de wetenschap en haar veronderstellingen over de Schrift zijn niet minder te vrezen.

Maar… koopt en leest u het boek zelf.

DIGIBRON,Gepubliceerd op: 12 december 1968 K. a. Z.

Onderwerpen: Gereformeerde Kerken in Nederland. :
— Generale Synode — 1926 : — Assen
— Generale Synode — 1967 : — Amsterdam

Zie voor verdere TOELICHTING ook het WOORD VOORAF / BINNENZIJDE van het boek !