Aanbieding Een psychologische kijk op de vier Evangelisten – door Prof.Dr. A. Chorus (2e druk [1965]

Beschrijving

De vier evangelisten als menselijke typen: een psychologische kijk op de evangeliën

Professor Chorus, hoogleraar in de psychologie Leiden, heeft in het boekje De vier evangelisten als menselijke typen een psychologie willen geven van de vier evangelisten.

Vergelijkend de parallelplaatsen bij de synoptici constateert prof. Chorus dat Markus niets verdoezelt, maar bondig, plastisch schildert en pittoreske details vermeldt. De weergave van de kruisiging b.v. is bij geen der evangelisten zo rauw als bij Markus.

De sterk aangesproken gevoelsmens kunnen we volgens prof. Chorus hier herkennen in de herhaalde beschrijvingen van gemoedsbewegingen. Het woord “terstond” wordt door Markus vaak gebruikt en bij hem vinden we ook de meeste diminutiva.

In dit materiaal toont prof. Chorus ons de evangelist Markus als ‘n typisch cholericus, die in zijn Evangeliën zintuiglijk aanschouwbaar drama opvoert.

De evangelist Mattheus moet ‘n flegmaticus geweest zijn. Hij is de tollenaar, de ambtenaar, die zakelijk en verantwoord weergeeft. Hij tracht de zin van Christus’ optreden tegenover de Joden te verduidelijken vanuit de profetiën, nauwgezet. Hij is ook de vasthoudende verbeteraar van de wereld: zijn Evangelie heeft een sterk apologetisch karakter. Bij geen der synoptici neemt de lerende redevoering zo’n grote plaats in.

Het meest uitvoerig wordt de evangelist Lukas besproken. Hier is de auteur wel op z’n best. Hij toont ons Lukas als de evangelist met het oog voor menselijke noden. Lukas ziet in Christus vooral de Heiland, die met barmhartige en mededogende Liefde heil brengt aan de zondaar. Lukas is ook de fijnzinnige psycholoog die getroffen wordt door het moment der persoonlijke ontmoeting met Christus. Bij hem vinden we gevoelige psychologische details. Op grond van deze trekken typeert prof. Chorus Lukas als sentimenteel.

Prof. Chorus heeft kritiek op de populair gangbare opvatting als zou Johannes de beminde leerling zijn omwille van zijn zachte, beminnelijke, sentimentalistische aard. Integendeel: Johannes was de gepassioneerde. Bij hem vinden we een diep gevoelsleven en de hoogste hoogte in het theologisch denken. Hij is ook de grootste theoloog onder de evangelisten.

Tot zover een uiteraard zeer beknopte samenvatting van het boekje. Prof. Chorus is er in geslaagd te laten zien dat de Evangeliën een persoonlijke visie weergeven, gekleurd door het temperament van de auteur. En voor ons, leek in de exegese, is het nog ‘ns duidelijker geworden dat we het letterlijke materiaal uit de Schrift met souplesse moeten hanteren. Wanneer we het Evangelie voor onze tijd willen verstaan zal b.v. het feitelijk gebeuren her-ontdekt moeten worden in de interpretatie van de evangelist en de zin van het gebeuren zal moesten worden vertaald in taal van onze tijd. Het boekje draagt er indringend toe bij het in de Schrift verhaalde gebeuren te benaderen als realiteit, aan tijd, plaats en persoon gebonden. Alleen omwille hiervan is het ‘t lezen waard.

Zie voor verdere TOELICHTING ook de ACHTERZIJDE van het boek !