Shop Nu Calvijns invloed op de Reformatie in de Nederlanden : voor zoveel die door hemzelven is uitgeofend – Dr. F.L. Rutgers : ingeleid door Dr. W. van ‘t Spijker

Beschrijving

Calvijns invloed op de Reformatie in de Nederlanden

Voor zoveel die door hemzelven is uitgeofend

Onveranderde herdruk van de tweede druk, verscheen te Leiden bij D. Donner in 1901.

Recensie:
Een welkome reprint, die een goed debiet moge vinden, maar die wel enigszins geoefende lezers vraagt. De inleiding door Dr. Van ‘t Spijker maakt het ons mogelijk deze voordracht ‘nachzuerleben’. De grote verering die met name Dr Rulknann in zijn biografie van Rutgers toonde, heeft wat in de schaduw gelaten dat Rutgers doorgaans wel erg ‘droog’ is, wat in dit stuk niet het meest uitkomt, omdat er kennelijk een apologetisch motief in meespeelt. Dat deze man in die oratie zo warm-lyrisch wist te spreken doet ons beseffen dat het hem om een zaak des harten ging. Kuyper ging zover hem te laten betogen dat het Calvinisme hier een eerstgeboorterecht zou hebben: dat zegt de voorzichtige Rutgers althans niet met zoveel woorden. Het lijkt me de vraag of de leiders van de Doleantie, die een Calvijn-reveil wilde betekenen, Luther, de Humanisten en Zwingli wel recht gedaan hebben. Het zal niet licht ontkend kunnen worden dat al die genoemden ook wel degelijk een reformatie nastreefden, zij het dan niet zó doortastend als Kuyper c.s. wilde. Het is dus fair te zeggen dat een reformatie hier al vóór Calvijn aan de orde was, maar dat met Calvijn een meer doortastende, een ‘nadere’ reformatie ver­ scheen die zich o.i. als superieur bewees. Een o.i. belangrijke aanwijzing dat de oorsprongen van onze ‘nadere reformatie’ zeker ook bij Calvijn te zoeken zijn, wat tot onze spijt zomin Rutgers als Kuyper ter sprake brengen. Temporeel is Calvijn hier geen eerste maar eerder de laatste, maar hij greep breder en dieper, ‘par droit de conquête’, wat, als het in ‘geestelijke’ zin wordt verstaan, toch heel best mag gezegd worden.

Zo heeft Rutgers geantwoord op de inzet van de ‘Groningers’ (zie de inleiding), maar het valt moeilijk in zijn oratie niets van het triomfalisme te horen, dat aan de Doleantie eigen was en waarvan wij met verdriet zeggen dat het zich in de latere ontwikkeling niet heeft bewaarheid. Het ‘dualisme’ in de oratie dat zo eenvoudigweg stelt een of-of lijkt ons te simplistisch. In dat zegevierende Calvinisme, dat zo krachtig allerlei eerdere reformatiepogingen wist uit te sluiten, zijn in de loop van een kleine eeuw sinds Rutgers die afgewezen invloeden meer werkzaam geworden dan men in 1898 voorzag.

Zal deze reprint dat kwaad kunnen keren? Ze bedoelt dat zeker wel.

Utr.

S. v.d. L.

Bron: Theologia Reformata Publicatiedatum: 01-01-1981

Zie voor verdere TOELICHTING ook de BOEKBESPREKING van het boek !