Lage Prijs Apologie

De Apologie aan Willem van Saint-Thierry is het eerste grote publiekswerk van Bernardus. Zijn voorgaande traktaten zijn nog zuiver monastieke geschriften bestemd voor de ‘inner circle’, de communiteit van Clairvaux en haar eerste dochterhuizen. Met dit geschrift breekt Bernardus de grenzen van het klooster open om zich te richten tot een ruimer lezerspubliek. Hierdoor wordt hij de eerste publicerende cisterciënzer uit de geschiedenis. Meteen een voltreffer: de strijdlustige auteur gooit een steen in de vijver van het twaalfde-eeuwse monnikendom. Het effect blijft niet uit, want het water zal de hele eeuw door in beroering blijven. Een onverwacht neveneffect is dat de naam van de abt van Clairvaux meteen op de kaart staat en zijn reputatie gevestigd is. In dit retorisch meesterwerk gaat Bernardus’ diepste bekommernis uit naar monniken die hij wil vormen, naar mensen die hij wil zien groeien in aandacht en liefde, naar gemeenschappen die hij wil samenhouden in een band van vrede en eenheid. Daarbij pleit Bernardus voor zowel eenheid als pluralisme, met hetzelfde literaire genie dat hem in staat stelt satire, humor en sarcasme meesterlijk in elkaar te weven.InhoudNoot van de vertalerVoorwoordAfkortingenInleiding1. De wereld van Cluny en CîteauxIDe ‘ijzeren’ middeleeuwenIICluny, een reus met een kiezel in zijn schoenIIIDrie karakteristieken van ClunyIVHerontdekking van het eremitisme V Veranderend religieus besefVICîteaux en Bernardus 2. Apologie aan Willem, abt van Saint-ThierryI Een steen in de vijverIIEen ontvoering steekt de lont in het kruitvatIIILiever een schandaal dan de doofpotIVBrief 28 van Petrus VenerabilisVEen moeilijke bevallingVITwee uitgavenVIIVorm en literair genreVIIIDefinitie van een esthetisch model IX Spirituele grondlijnenTekst ApologieEen ernstig verwijtAlles voor niets?Dubbel goddeloosLof voor ClunyKleurige gewadenNaadloos en compleetSamen een geheelEenheid in verscheidenheidVerschillende verdienstenTegen bepaalde cisterciënzersBalk en splinterKleding, eten, handwerkDe betere genadegavenRuimte voor aanpassingKritiek uit liefdeMateloze luxeHet goede erbarmenVerkeerde praktijk, diverse motievenVroeger en nuLekker etenLekker drinkenFijn ziek zijnUiterlijke schijnFijne klerenSymbool van nederigheid of hoogmoedBinnenkant en buitenkantLakse leidersReizen in vol ornaatKunstobjectenIeder op zijn plaats BibliografieRegistersDe vertalers